Wat helpt niet?

De vraag hoe we iemand die rouwt tot steun kunnen zijn maakt ons vaak onzeker. Wat moet je zeggen, waar kun je naar vragen? En wat kun je juist beter niet doen?

Ook dat laatste is van belang, want hoe goed ook bedoeld, er zijn dingen die het voor een rouwende alleen maar moeilijker maken. Daarom benoemen we hieronder ook de valkuilen - en wat je dan wél kunt doen.

Contact vermijden

Contact met een rouwende heeft ook iets spannends. Rouw en verdriet zijn tere onderwerpen, en dat maakt het moeilijk er goed op te reageren. Soms zijn we zo bang om iets fout te doen dat we de rouwende maar ontlopen of het pijnlijke onderwerp uit de weg gaan. En soms hebben we er ook gewoon even geen zin in, of vinden we het te zwaar, of te lang duren.

Hierdoor kan de rouwende het gevoel krijgen er alleen voor te staan. Bekenden komen te weinig langs of bellen nauwelijks. En als er iemand komt of belt, dan is er niet veel ruimte om te praten over de overledene of om aan te geven dat het niet zo goed gaat. En daarmee is er dan ten diepste geen contact.

Eigenlijk hoef je niet zo veel te doen. Als je alleen al laat merken dat je de ander ziet en er wilt zijn, kun je hem of haar een gevoel van veiligheid geven. En je mag ook benoemen dat je het lastig vindt hoe te reageren; dat is beter dan het contact vermijden.

Oplossingen of adviezen

Maar al te snel geven we, zonder dat we dat zelf door hebben, een rouwende ongevraagde adviezen. Denk bijvoorbeeld aan zinnen als “Je moet erover praten” of “Zoek maar wat afleiding”.
Of we komen met woorden die bedoeld zijn om de ander op te peppen (“Volgend jaar met kerst ben je er wel weer helemaal bij” of “Je bent nog jong, je vindt vast wel weer een nieuw partner”). Daar zit een rouwende meestal niet op te wachten.

Ook al zijn dit soort opmerkingen nog zo goed bedoeld, vaak zijn ze juist pijnlijk en geven ze de rouwende het gevoel dat het verdriet maar zo snel mogelijk over moet zijn. Iets vergelijkbaars geldt voor de inlevende zin “Ik weet precies hoe je je voelt”. Wees voorzichtig met dit soort zinnen, want niemand weet precies hoe een ander zich voelt.

Het helpt een rouwende meer als je laat blijken dat je niet oordeelt over wat hij of zij voelt, doet of zegt. Het allerbelangrijkste is dat je het verdriet erkent en aansluit bij wat de ander aangeeft nodig te hebben. En daar kun je ook naar vragen.

troost

Misvattingen over rouw

In de samenleving heersen verschillende vooronderstellingen over hoe een rouwproces hoort te verlopen en hoe lang het hoort te duren. Maar al te vaak zijn die niet juist. Dit soort hardnekkige opvattingen kunnen bij rouwenden veel schade aanrichten. Ze herkennen zichzelf er niet in en denken dan dat er iets mis is met hen of dat ze niet goed rouwen. De belangrijkste misvattingen zijn:

Vaste tijdsduur

Een rouwproces duurt een bepaalde tijd, en daarna moet het over zijn.
Mensen zeggen nogal eens tegen een rouwende dat het eerste jaar het moeilijkst is, of dat het “toch al 2 jaar geleden is”. Niets is echter minder waar. Rouw gaat met je mee, komt terug op kruispunten van het leven en kan daarmee een leven lang duren. Wel worden vaak de scherpe kantjes wat minder scherp. Maar het kan ook zo zijn dat rouw pas na een aantal jaren voelbaar wordt.

Afleiding

Het is niet goed om afleiding te zoeken.
Als iemand de pijn ontloopt door bijvoorbeeld heel hard te gaan werken, wordt nogal eens gezegd dat iemand vlucht in het werk en dat dat niet goed is: “De klap komt nog wel”. Maar het kan soms heel gezond zijn, noodzakelijk zelfs, om(even of langere tijd) niet bezig te zijn met het gemis en de pijn, maar je te richten op het leven van alledag. Ook dit maakt deel uit van een rouwproces. Hoe de balans ligt, verschilt per situatie. En daar is niets mis mee.

Intense pijn

Rouwen betekent dat je de pijn intens moet voelen.
Wie de pijn van het verlies niet aangaat, laat iets liggen. Bij goed rouwen hoort dat je regelmatig huilt. Ook dit is iets wat we vaak horen. Maar ook dit is een misvatting. Sommige rouwenden kunnen niet huilen, maar dat zegt niets over de intensiteit van hun rouw. En het kan ook goed zijn de emoties soms juist even niet te voelen. Dat kan een vorm van zelfbescherming zijn. Altijd alles voelen is vaak te zwaar, en daarom voelt men soms even niet die intense pijn. En soms komt het gewoon even niet uit om de pijn te voelen. Ook dat mag.

Loslaten

Het is belangrijk om de overledene los te laten.
Zo’n uitspraak suggereert dat de band moet worden doorgesneden. Andere woorden die vaak gebruikt worden in combinatie met rouw zijn “verwerken” en “een plek geven”: die ander is er niet meer, en als je die loslaat en een plek geeft, heb je het verlies verwerkt en kun je verder met je leven. Maar dat wil een rouwende niet, en het is ook nergens goed voor. Wel is het goed als de verbinding gaandeweg verandert; daarom is “anders gaan vasthouden” passender dan “loslaten”, “integreren” helender dan “een plek geven” en “omgaan met het verlies” beter dan “verwerken”.

Helaas leven dit soort misvattingen ook onder bijvoorbeeld huisartsen, psychologen, en zelfs rouwbegeleiders. Het belangrijkste is: Rouw komt zoals het komt. Niets is fout, het kan alleen zijn dat iets de rouwende geen goed doet. En dan is het niet zinvol daar een oordeel over te hebben, maar is het vooral de vraag: wat hiermee te doen? Het beste ‘medicijn’ is aandacht, nabijheid, een luisterend oor.

Collectieve rouwmonumenten

Collectieve rouwmonumenten
(bron: Volkskrant 20 maart 2006)

2000
Monument slachtoffers Floraramp, Bovenkarspel
Monument dode ongedoopte kinderen, Reutum
Monument omgekomen Rotterdamse Agenten, Rotterdam
Monument ter herdenking van onze Armeense voorouders uit de periode 1910-1920, Assen
Monument dode ongedoopte kinderen, Oosterhout

2002
Slavernijmonument, Amsterdam
Monument voor slachtoffers van geweld, Den Haag
Monument voor mensen die aan kanker zijn overleden, Koningin Wilhelminabos, Dronten
Monument cafébrand Volendam, Volendam

2003
Monument voor doodgeboren kindenren, Den Bosch
Monument naamloos begraven kinderen, Hoonhorst
Nationaal monument voor gevallenen bij vredesoperaties, Roermond
Monument voor verkeersslachtoffers, Rotterdam
Monument voor doodgeboren kinderen, Tilburg
Monument voor verkeersslachtoffers, Wassenaar

2004
Internationaal monument voor het onbekende (overleden) kind, Arnhem
Nationaal monument voor overleden kinderen, Bargercompascuum
Monument voor doodgeboren kinderen, Berghem
Monument jonge verkeersslachtoffers, Nuenen
Monument slachtoffers spoorongelukken, Utrecht

 

Voor aanvullingen en foto's van de monumenten houden we ons aanbevolen Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

troost

Wat is Rouw

Iedereen krijgt vroeg of laat in het leven te maken met rouw. Op deze website wordt de betekenis van rouw vanuit verschillende hoeken belicht. Zo worden de in de loop der jaren ontwikkelde theorieën en modellen beschreven over rouw. Wat is rouw, wat betekent het en vooral hoe ga je ermee om. Rouw is als een vingerafdruk, voor iedereen herkenbaar, maar bij niemand hetzelfde.

Omvang van rouw in Nederland

Het overlijden van een dierbare is naast een ingrijpende gebeurtenis ook een gewone gebeurtenis in de zin dat het vaak voorkomt.

Algemene ondersteuning bij rouw en verlies

Onderverdeeld naar doelgroep

Lotgenotengroepen voor ouders/volwassenen

Lotgenotengroepen voor kinderen en jongeren

Lotgenotengroepen voor broers en zussen

Lotgenotengroepen voor partners

Lotgenotengroepen voor nabestaanden zelfdoding

algemene informatie

Uitvaartinformatie

Diaconessenpark 39
7917 GB Leeuwarden
Nederland 

058-2139707
info@uitvaartinformatie.nl 

adverteren

Ik wil een bedrijfsvermelding in de Uitvaartadressengids.nl welke ook te vinden is op Mensenlinq.nl

  

Mail voor meer informatie:
info@uitvaartinformatie.nl

   

Vrijblijvende offerte voor adverteren (banners etc.) op de websites van Uitvaart Internet Diensten kunt u aanvragen via ons contactformulier

nieuwsbrief

Gratis aanmelding weeknieuwsbrief
De nieuwsbrief verschijnt wekelijks met de laatste nieuwsberichten, agenda's etc.

 

Klik hier voor een voorbeeld weeknieuwsbrief.

aanmelden nieuwsbrief