header-image

Hulp bij afscheid en verwerking

Praten over de dood is vaak al moeilijk. Praten over het afscheid van dierbaren en zeker over ons eigen afscheid is nog weer iets anders. Wij willen die drempel verlagen met informatie over de keuzes en mogelijkheden rondom een uitvaart: 'wat moet, mag en kan' bij een uitvaart.

checklinst

checklist:

Direct te doen na overlijden

Het overlijden van een dierbare is een ingrijpende gebeurtenis. Er komt van alles op je af ...

lees meer...

geld

wat zijn de kosten?

Overzicht kosten onderdelen

Uitvaartkosten zijn opgebouwd uit verschillende onderdelen. Hoeveel een uitvaart uiteindelijk kost is afhankelijk ...

lees meer...

niet vergeten

waar moet je op letten?

Het regelen van een uitvaart

Na een overlijden moet de uitvaart geregeld worden. Er moet van alles, terwijl de tijd stilstaat...

lees meer...

achtergrondveer
kamper-uitvaart

 Uitvaartrituelen en -gebruiken bij de diverse levensbeschouwingen

 

  Doopgezinde Broederschap

  Grieks-orthodoxe Kerk

  Hindoeïsme

  Humanism

  Islam

  Het Jodendom

  Oud-Episcopaal katholieke Kerk

  Rooms-katholieke Kerk

  Russisch-orthodoxe Kerk

  Vietnamees Boeddhisme

Grieks Orthodoxe Kerk

Uitvaartrituelen en -gebruiken in de Grieks-orthodoxe kerk
Onderstaande informatie is globaal. Lokale gebruiken, maar ook binnen stromingen, richtingen in de religie kunnen bepaalde gebruiken afwijken van het hier beschrevene.

Achtergrond
De Grieks-orthodoxe religie wordt in Griekenland door ruim 90% van de Grieken beleden. Officieel is er een scheiding van staat en kerk, maar praktisch gezien lopen een aantal zaken in elkaar over. Pas in de begin jaren tachtig werd het bijvoorbeeld voor Grieken mogelijk ook te trouwen zonder een kerkdienst. Voor begraven geldt eigenlijk hetzelfde, alleen in de grote steden kan men een protestantse of een joodse begraafplaats vinden. Er zijn nog geen crematoria in Griekenland, maar de Grieks-orthodoxe kerk verbiedt cremeren niet, ondanks dat begraven nog steeds de sterke de voorkeur heeft. Inmiddels  is er in het Griekse parlement een wet aangenomen, die het bouwen van het eerste crematorium in Griekenland mogelijk maakt.
Uitvaartcentra zoals wij die kennen in Nederland komen in Griekenland eigenlijk niet voor, men baart meestal thuis op.

lijkauto met zwarte kap Uitvaartverzorger
De rol van uitvaartverzorger in Griekenland is zéér beperkt. Zijn taak bestaat uit het vervoer en eventueel als leverancier van de kist. Vrijwel alles rondom de uitvaart wordt geregeld door de familie/naasten en met behulp van een Grieks-orthodoxe priester. 


Handelingen voor/bij de uitvaart
Een Grieks-orthodoxe uitvaart wijkt nogal af van die van een Nederlandse. Allereerst wordt de overledene doorgaans binnen 24 uur begraven. Dit heeft nogal wat consequenties voor de regeling van de uitvaart.

rouwkaart aan boom 1. Familie en kennissen moeten snel op de hoogte gesteld worden. Voor buren, wijk-/dorpsgenoten wordt een 'rouwkaart' gedrukt, welke aan bomen en lantaarnpalen in de buurt/dorp worden vastgemaakt.
2. De overledene wordt vrijwel altijd thuis opgebaard, zelfs in een grote stad als Athene (4,5 miljoen inwoners). De overledene wordt gewassen en klaargemaakt voor de begrafenis door de naaste familieleden.
3. Tot de begrafenis is er mogelijkheid tot rouwbezoek, de overledene wordt meestal thuis opgebaard. Men kleedt de overleden vaak in een lijkwade. Bij overleden vrouwen wordt vaak een haarlokje afgeknipt als aandenken.
4. Soms wordt er ook gebruik gemaakt van klaagvrouwen. 


De uitvaart
Vóór de kerkdienst wordt de kist (meestal zonder deksel) met de overledene op enige afstand van het altaar geplaatst met het gezicht naar het altaar toe. Na afloop van de dienst -ongeveer een uur- gaan de familieleden, vrienden en kennissen naar de kist om afscheid te nemen van de overledene. Daarna vertrekt men naar de begraafplaats. De kist indien nodig in een lijkauto en de rest volgt of lopend of per eigen auto. Volgauto's zoals in Nederland komen eigenlijk niet voor.

stokken zonder kransen bij bloemist Rouwkransdragers
De rouwstoet wordt meestal voorafgegaan door rouwkransendragers. Deze kransen worden vastgemaakt aan drie lange stokken. Aan de stokken wordt een ronde poreuze (kunststoffen/purschuimachtige) slang op een bamboeronding vastgemaakt en voorzien van rouwlinten met  teksten die ook in Nederland gebruikelijk zijn. 

stokken met rouwkransen

Het gebruik van bloemstukken, -tuiltjes etc. is zeer ongebruikelijk op een begrafenis. Na de ter aarde bestelling brengt de familie/naasten wel plengoffers boven het graf (aarde, wijn e.d.). De rouwkransen blijven op hun driepoot bij het graf staan tot de bloemen zijn verwelkt.

 


Na de uitvaart
Op de derde dag na de uitvaart komt de familie weer bijeen bij het graf en wordt er witte dodentaart, gemaakt van noten en granen gekookt met suiker, gegeten.
rouwtaart voor kind.rouwtaart voor paar
Op de negende dag gebeurt dit weer, maar dan eventueel ook met kennissen en vrienden. Na 40 dagen en na 12 maanden wordt er een speciale kerkdienst gehouden.


liggende oude vrouw van marmer gemaakt Het graf
Het graf (99,9%) is van wit marmer en verhoogd als een soort tombe en meestal voorzien van een kruis. Verder zijn veel graven voorzien van geëmailleerde portretten. Vaak staat op de grafmonumenten alleen de overlijdensdatum. Mede door het klimaat in Griekenland zien de graven er goed verzorgd uit, weinig verweerd en geen groene aanslag. Alleen bij heel oude graven ziet men soms mossen groeien op grafmonumenten.


Ruiming van het graf

Na minimaal drie jaar kan het graf geruimd worden. De kist wordt dan 'opgegraven' en de overblijfselen worden dan schoongemaakt en bijgezet in een kleine kist. Dit werk wordt meestal door de familie zelf gedaan. Men noemt dit dan ook wel het definitieve afscheid, immers wie vader, moeder nog in zijn herinnering als levend beeld heeft wordt bij deze 'schoonmaak' geconfronteerd met de vergankelijkheid.


Iconostase bij wegrestaurant (voorzijde)
Iconostasis
Langs wegen en met name op gevaarlijke punten ziet men in Griekenland vaak iconostasis. Dit zijn kleine herdenkingsmonumenten, in de vorm van een kerkje, kapelletje of kruis. In deze herdenkingsmonumenten vindt men soms een foto van de overledene, maar vrijwel altijd kaarten of foto's met afbeeldingen van een icoon of een of meerdere iconen (kopieën van echte). Tevens staat er altijd een oliepitje, fles(sen) met olie en een pakje lucifers. Voor wie daar behoefte aan heeft kan het oliepitje aansteken en daar een gebed doen.
iconostase op het eiland Egina (detail)

Met dank aan Georgina Heilig

* Toelichting Orthodox:
Rond het begrip 'Orthodoxe kerken' is vaak sprake van misverstanden. Vooral omdat daarbij aan het rechtzinnig deel van het protestantisme wordt gedacht. Deze kerken, ook wel aangeduid als de Oosters-orthodoxe kerken, vormden samen met de Rooms-katholieke kerk eeuwenlang de twee grote hoofdstromen in het christendom.
Het westelijk en oostelijk deel van het christendom vielen uiteen tijdens het Grote Schisma van 1054. De orthodoxe kerken zien zichzelf als de ware voortzetting van de katholieke (letterlijk: algemene) kerk. 'Orthodox' betekent dan ook zoveel als 'juiste leer' Oosters-orthodoxen kennen geen paus. Ze zien de patriarch van Constantinopel (Istanbul) als de 'primus inter pares', de eerste onder zijn gelijken. Hoewel er algehele overeenstemming is over de geloofsleer, bestaat de orthodoxe gemeenschap intussen uit veel aparte, vaak nationale kerken.


Terug naar inhoudsopgave Religie

Terug naar inhoudsopgave Uitvaart encyclopedie

 

 

Rooms Katholieke kerk 14 staties en hun betekenis

14 staties

De kruisweg in r.k. kerken bestaat uit veertien staties (veelal als afbeeldingen aan of op de muren in de kerk):

1. Jezus wordt ter dood veroordeeld.

2. Jezus neemt het kruis op zijn schouders.

3. Jezus valt voor het eerste keer met het kruis.

4. Jezus ontmoet zijn moeder Maria.

5. Simon van Cyrene helpt het kruis te dragen.

6. Veronica droogt het gezicht van Jezus af.

7. Jezus valt voor de tweede keer.

8. Jezus troost de huilende vrouwen.

9. Jezus valt voor de derde keer.

10. Jezus wordt van zijn kleren beroofd.

11. Jezus wordt aan het kruis genageld.

12. Jezus sterft aan het kruis.

13. Jezus wordt van het kruis gehaald.

14. Jezus wordt in het graf gelegd.

Uitvaartrituelen

aanzegger bode overlijdenOveral ter wereld, in elke samenleving wordt het einde van een leven gemarkeerd. De rituelen en gebruiken rondom een uitvaart verschillen afhankelijk van cultuur en religie. Lees verder...

Rooms-Katholieke Kerk

De Rooms-Katholieke Kerk kent van oudsher rituelen rondom de uitvaart. Deze rituelen zijn sinds het 2de Vaticaanse concilie (1962-1965) nogal gewijzigd. In dit deel worden de gebruiken beschreven tot dit 2de concilie. In deel 2 wordt de samenstelling en inhoud van de Requiemmis voor dit concilie beschreven en in deel 3 de samenstelling en de inhoud van de Requiemmis na dit concilie. De Requiemmis is de 'uitvaartmis' die wordt opgedragen voor het zielenheil van de gestorvene. De inhoud van de avondwake vindt u bij rooms-katholieke avondwake


Inleiding
Ook hier is de beschrijving globaal. Er kon plaatselijk en regionaal afgeweken worden van de voorschriften. Vroeger was het mogelijk om in zogenaamde klassen een Requiemmis verzorgd te krijgen. De 1ste klasse was dan het meest luxe wat de betreffende R-K Kerk te bieden had. Men kon dan afhankelijk van de plaatselijke omstandigheden o.a. kiezen voor een mis met 3 heren, een aantal misdienaars, een volledig koor, orgelbegeleiding, volledige rouwaankleding van de kerk met bijbehorende bloemen (vaak Aronskelken), etc. Voor specifieke vragen met betrekking tot de rooms-katholieke uitvaart kunt u zich wenden tot de site van het bisdom Utrecht.


Gebruiken van voor het 2de Vaticaanse concilie:
Na het overlijden werd staande of zittende rondom de overledene de rozenkrans gebeden. Wanneer dit direct na het overlijden was bad de priester -die (indien mogelijk) het heilig oliesel aan de stervende had toegediend- mee. Tevens werden 150 psalmen gebeden. In plaats hiervan werd ook wel het Onze Vader 15 keer gebeden en het Weesgegroet 150 maal. Volgens Verdwijnende muren van Paola Pisu e.a. kwam dit laatste vervangende gebruik van de Psalmen uit het Oosten des lands omdat het voor de 'gewone' man makkelijker was om het Onze vader en het Weesgegroet te herhalen dan telkens een Psalm te bidden. Bij dit bidden werd het leven, de dood en de verrijzenis van Christus herdacht.
's Avonds was er dan een avondwake bij de overledene, waarbij meestal als de gehele familie, buren en vrienden aanwezig waren, de gehele rozenkrans hardop werd gebeden.
Als de overledene thuis stond opgebaard werd er in zijn/haar directe nabijheid een of meerdere kaars(en) en/of waxinelichtje(s) voor een heiligenbeeldje brandende gehouden. De dodenwake werd meestal door de naaste familie tot het moment van de begrafenis gehouden. Op de dag van de begrafenis kwam meestal de priester nog een keer langs. Hij was dan gekleed in zijn zwarte soutane met daaroverheen een superplie, welke soms voorzien was van een paarse rouwrand van kant. Hij kwam dan om de overledene nog eenmaal met wijwater te besprenkelen. Het wijwater is immer het doopwater en het water waarmee men het kruisteken maakte wanneer men zich in de kerk begaf. Het herinnert dus aan de naamgeving van de overledenen en aan het betreden van Gods huis. Meestal werd tijdens het besprenkelen van de overledene het Onze Vader en/of Weesgegroet en/of Psalm 130 gebeden. (Uit de diepten o Heer, roep ik tot U, ....).

Daarna ging men gezamenlijk (en indien mogelijk in processie) naar de kerk. Daar werd dan de Requiemmis opgedragen. De kerk was dan vaak al op de Requiemmis ingericht. Dat betekende aanpassing van de normale altaar- en andere bekledingen aan de Requiemmis. De overledene werd met de voeten naar het altaar voorin de kerk geplaatst op een met zwarte doeken afgezette baar. Rondom de baar werden dan een aantal standaards geplaatst met brandende kaarsen.

Terug naar inhoudsopgave Religie

Terug naar inhoudsopgave Uitvaart encyclopedie

veel geraadpleegde onderwerpen

dummyklein

Gebruik van een lijkwade

Naast een kist is ook een lijkwade als omhulsel wettelijk toegestaan. Toch is het aan te raden, indien u in een lijkwade wilt worden begraven of gecremeerd, dat vooraf kenbaar te maken.

dummyklein

Voor eigen rekening

Indien de overledene niet in het bezit is van een uitvaartverzekering en/of beschikt over te weinig contant geld (op de bank) -om bijvoorbeeld de directe uitvaartkosten en/of spoedeisende rekeningen te betalen- kunnen er problemen ontstaan.

dummyklein

Geen testament

Als er geen testament is, bepaalt de wet hoe de erfenis verdeeld moet worden. De verdeling verloopt via het bloedverwantschap.

milieu

Milieueisen rondom de uitvaart

Milieueisen zijn niet alleen bedoeld om bodem- en luchtverontreiniging te voorkomen. Rondom een uitvaart zijn deze eisen ook ingegeven omdat sommige materialen het natuurlijke ontbindingsproces belemmeren.

roze-uitvaart

Wettelijke voorschriften vervoermiddel

In de wet op de lijkbezorging wordt geen specifiek vervoermiddel genoemd waarin een overledene vervoerd dient te worden. Dit betekent in de praktijk dat in principe elk vervoermiddel toegestaan is van bakfiets tot roeiboot.

boek-bril-telefoon

Codicil

Via een codicil kunt u zonder of naast een testament het een en ander regelen voor na uw overlijden. Aan het codicil worden de volgende eisen gesteld: 1. Het moet door uzelf handgeschreven zijn...

algemene informatie

Uitvaartinformatie

Diaconessenpark 39
7917 GB Leeuwarden
Nederland 

058-2139707
info@uitvaartinformatie.nl 

adverteren

Op het aanmeldformulier kunt u de gewenste gegevens voor een bedrijfsvermelding invullen.
Een bedrijfsvermelding in de Uitvaartzorgwijzer is ook te vinden op onze 4 thema websites.

 

Vrijblijvende offertes voor adverteren middels banners, advertorials etc. op de websites van Uitvaart Internet Diensten kunt u aanvragen via ons contactformulier

nieuwsbrief

Gratis aanmelding weeknieuwsbrief
De nieuwsbrief verschijnt wekelijks met de laatste nieuwsberichten, agenda's etc.

 

 

Klik hier voor een voorbeeld weeknieuwsbrief.

aanmelden nieuwsbrief