header-image

Hulp bij afscheid en verwerking

Praten over de dood is vaak al moeilijk. Praten over het afscheid van dierbaren en zeker over ons eigen afscheid is nog weer iets anders. Wij willen die drempel verlagen met informatie over de keuzes en mogelijkheden rondom een uitvaart: 'wat moet, mag en kan' bij een uitvaart.

checklinst

checklist:

Direct te doen na overlijden

Het overlijden van een dierbare is een ingrijpende gebeurtenis. Er komt van alles op je af ...

lees meer...

geld

wat zijn de kosten?

Overzicht kosten onderdelen

Uitvaartkosten zijn opgebouwd uit verschillende onderdelen. Hoeveel een uitvaart uiteindelijk kost is afhankelijk ...

lees meer...

niet vergeten

waar moet je op letten?

Het regelen van een uitvaart

Na een overlijden moet de uitvaart geregeld worden. Er moet van alles, terwijl de tijd stilstaat...

lees meer...

achtergrondveer

Plaats van aangifte

De aangifte van overlijden dient te gebeuren in de gemeente waar de overledene is gestorven, ook als dit niet de woonplaats van de overledene is. Tevens kunnen daar akten van overlijden worden opgemaakt betreffende overlijden in bijzondere gevallen te weten:

1. Rechtsvermoeden van overlijden, bijvoorbeeld vermissing na een vliegtuigongeluk, vergaan van een schip, natuurrampen zoals aardbeving, tsunami etc.

2. Aanvulling van de registers met ontbrekende akte.

3. Levenloos geboren kind(eren).

De aangifte kan door de uitvaartverzorger worden gedaan, maar ook door de nabestaande(n). (U kunt aangifte doen, wanneer u uit eigen wetenschap kennis draagt van het overlijden).

 Wat moet u meennemen voor de aangifte van overlijden:

1. B-enveloppe (een enveloppe welke bestemd is voor het CBS en waarin een formulier is gevoegd waarop de geneeskundige (veelal de huisarts) die het overlijden heeft vastgesteld en gegevens omtrent de doodsoorzaak heeft vermeld).

2. Indien natuurlijke doodsoorzaak: verklaring van overlijden afgegeven door de behandelend geneeskundige of gemeentelijk lijkschouwer.

3. Indien onnatuurlijke doodsoorzaak: verklaring van geen bezwaar crematie/begrafenis afgegeven door de Officier van Justitie.

4. Indien uitstel van crematie/begrafenis noodzakelijk is: verklaring van geen bezwaar afgegeven door een geneeskundige.

5. Indien er sprake is van ontleding: verzoek aan burgemeester tot afgifte verlof tot ontleding.

6. Desgewenst het trouwboekje/ partnerschapsboekje in verband met bijwerking gegevens overlijden.

Men krijgt dan op verzoek een akte van overlijden, die men weer moet overleggen bij de eventuele verzekeringsmaatschappij van de overledene en eventueel bij de notaris. De kosten van de acte van overlijden bedragen ongeveer € 12,--.

Men kan dan tevens verzoeken om een vergunning tot begraven of cremeren, wanneer de uitvaart in dezelfde gemeente plaatsvindt.

Tijdstip van aangifte

Er is geen vastgestelde aangiftetermijn, maar in verband met de termijn waarbinnen de begraving of crematie dient te geschieden, moet u doorgaans binnen vijf dagen na de dag van overlijden aangifte doen. Hier blijft overigens de termijn van zes dagen -waarbinnen begraven of gecremeerd moet worden na de dag van overlijden- van kracht.

Opbaarhandelingen

Alle handelingen welke dienen om de overledene 'mooi' te maken zijn in principe aan een ieder toegestaan, mits dit gebeurt met toestemming van de nabestaanden.

Specifieke toestemming is nodig indien een van de 4 hieronder beschreven handelingen wordt uitgevoerd.

  • Transplantatie

    Nabestaanden moeten voor gehele ontleding, sectie en verwijdering van lichaamsdelen t.b.v. transplantatie schriftelijk toestemming geven, tenzij er door de overledene een codicil voor organen/weefsels of hersencodicil is gemaakt.
  • Pacemaker verwijdering

    Nabestaanden moet hiervoor expliciet toestemming geven, daar dit niet gericht is op zo mooi mogelijk maken. Als er geen toestemming wordt gegeven mag overledene niet gecremeerd worden.
  • Overige speciale handelingen

    Sluiten van mond e.d., holle naald gebruik voor gassen verwijdering, hechtingen e.d. ten behoeve van bijvoorbeeld restauratie verkeers-slachtoffers. Voor deze handelingen is eenvoudige toestemming van nabestaanden nodig. Dit kan bijvoorbeeld door nabestaanden te vragen: " Stemt u in met het verrichten van deze handelingen, die nodig zijn om de overledene zo mooi mogelijk op te baren".
  • Thanatopraxie
    Voor deze handeling is eveneens een eenvoudige toestemming van nabestaanden nodig.

    Thanatopraxie is het tijdelijk conserveren van het menselijk lichaam na het overlijden. De ontbinding en bacteriegroei worden geremd, waardoor de overledene 'toonbaar' blijft. Er is geen infectiegevaar.
    De typische donkere vlekken verdwijnen, de huid krijgt een normale kleur en het lichaam een natuurlijke vorm. Zonder koeling blijft het lichaam bij normale temperaturen in die toestand bewaard tot het moment van de uitvaart.
    Uiterlijk tien dagen na de behandeling zal het natuurlijke ontbindingsproces op gang komen.

In de Wet op de lijkbezorging wordt onderscheid gemaakt tussen het lijk van een overledene en een doodgeborene. Ook wordt expliciet beschreven wanneer deze wet niet van toepassing is.

Wettelijke basis van een uitvaart

1.Voor de toepassing van het bij of krachtens deze wet bepaalde wordt verstaan onder

a. lijk: het stoffelijk overschot van een overledene of doodgeborene;

b. doodgeborene: de na een zwangerschapsduur van ten minste vier en twintig weken ter wereld
    gekomen menselijke vrucht, welke na de geboorte geen enkel teken van levensverrichting heeft
    vertoond.

2. De bepalingen dezer wet zijn niet van toepassing op een na een zwangerschapsduur van minder
   dan vier en twintig weken ter wereld gekomen menselijke vrucht.

Foetussen en baby's

Bij de wijzigingen per 1 januari 2010 wordt in par. 2 Verlof tot begraving of crematie, artikel 11a echter de mogelijkheid geboden om de menselijke vrucht waarop de wet niet van toepassing is, wel te begraven of te cremeren.

§ 2. Verlof tot begraving of crematie
Artikel 11a

Onverminderd artikel 2, tweede lid, kan een menselijke vrucht als bedoeld in dat artikel worden begraven of gecremeerd mits een verklaring van de behandelende arts wordt overgelegd, waaruit blijkt dat het een menselijke vrucht als bedoeld in dat artikel betreft.

Hiermee wordt enerzijds de mogelijkheid geboden om de doodgeborene jonger dan 24 weken bijvoorbeeld in het ziekenhuis niet zonder meer met 'het medisch afval' mee te geven om verbrand te worden.
Aan de andere kant wordt hiermee expliciet de behoefte van ouders en nabestaanden erkend om door middel van een uitvaart afscheid te kunnen nemen van een doodgeborene jonger dan 24 weken.

Overeenkomstig de wens van de overledene

De uitvaart c.q. de lijkbezorging geschiedt volgens de Wet op de lijkbezorging overeenkomstig de wens van de overledene, tenzij dat redelijkerwijs niet gevergd kan worden. Het doet er niet toe of deze wens blijkt uit gedane uitlatingen of levensbeschouwing, of dat dit op enigerlei wijze op schrift gezet is.

Dit betekent in de praktijk dat je de uitvaart op vrijwel elke wijze qua vervoer en uitvoering kunt laten plaatsvinden. Wel dient u zich te houden aan de openbare orde, zeden en de volksgezondheid. De uitvaart mag dus niet dienen om rellen uit te lokken en/of om -algemeen ervarend- kwetsend te zijn. Voor wat betreft de volksgezondheid moet u hierbij denken aan bijvoorbeeld besmettelijke ziekten ed.

Uitvaartwensen

Voor nabestaanden is het prettig wanneer de overledene het een en ander heeft vastgelegd met betrekking tot zijn/haar uitvaart. Het biedt de nabestaande namelijk een houvast bij het regelen van de uitvaart. Bijvoorbeeld als het gaat om de keuze voor cremeren of begraven en waar, welke muziek, welke sprekers. Vervolgens bij begraven de keuze voor wel of geen steen en wat voor soort of misschien zelfs een andersoortig grafmonument. Bij cremeren, verstrooien of bijzetten in columbarium of graf etc. etc.. Er is immers heel veel mogelijk.

Misschien is het lezen hierover een aanleiding om eens met je naasten te overleggen wat je zou willen bij jouw uitvaart en dat dan vast te leggen op papier middels een uitvaartodicil of een testament bij de notaris.

Indien iemand overlijdt in het buitenland moet dit binnen 24 of 48 uur bij de alarmcentrale van de (reis)verzekeraar worden gemeld. Deze centrale licht familieleden in, handelt formaliteiten af en zorgt ervoor dat het transport van het stoffelijk overschot naar Nederland wordt geregeld.

Overlijden in het buitenland

Vereiste documenten bij vervoer van overledene naar Nederland:

1. Lijkenpas, deze speciale pas wordt door de Nederlandse ambassade/
    consulaat aan de hand van artsenverklaring en het paspoort van de overledene
    afgegeven.

2. In sommige landen is voor transport een vergunning nodig die door de lokale
    bestuurder (burgemeester) veelal voor maar 1 dag wordt afgegeven.

3. Frankrijk. De burgemeester van de plaats waar de persoon is overleden moet
    een akkoord telegram ontvangen van zijn Nederlandse collega van de plaats
    waar de begrafenis of crematie zal plaatsvinden.

4. Spanje. Hier is ook toestemming nodig van de rechter voor vervoer van de
    overledene naar het buitenland.

5. In verschillende landen moet het stoffelijk overschot ook worden gebalsemd.

Vervoer van de overledene

Algemeen is dat de overledene vervoerd moet worden in een zinken of loden of zogenaamde luchtdichte doodskist.

Opmerkingen:
De overledene kan ook veelal ter plaatse in het buitenland worden begraven of gecremeerd, maar dat vergoedt een reisverzekering veelal niet. Als indicatie voor kosten van vervoer van overledene uit het buitenland naar Nederland moet u bijvoorbeeld bij vervoer uit Oostenrijk rekenen op ongeveer € 2000,-.

Na een sterfgeval moet een arts het overlijden vaststellen. Sterfte door ziekte of ouderdom heet 'natuurlijke dood'. In alle andere gevallen is er sprake van een 'niet-natuurlijke dood'. Dat varieert van zelfdoding, verkeersongelukken, ongevallen op het werk of binnenshuis, medische fouten tot moord- en doodslag.

Overlijdensverklaringen

Alleen bij een natuurlijke dood mag de behandelend arts -huisarts of specialist- een overlijdensverklaring afgeven in de vorm van een A-formulier. Om zich van de doodsoorzaak te vergewissen, is hij verplicht te praten met eventuele omstanders. Ook moet hij het lijk van top tot teen onderzoeken op aanwijzingen voor een niet-natuurlijke dood. Op het A-formulier staan gegevens van de overledene plus naam en handtekening van de arts.

B formulier = doodsoorzaakverklaring

Vindt de arts geen aanwijzingen voor een niet- natuurlijke dood, dan mag de behandelend arts zelf ook het B-formulier invullen, ook wel de doodsoorzaak verklaring genoemd. Daarop vult hij de directe doodsoorzaak in en factoren die hebben bijgedragen tot het overlijden.
Op het B-formulier staan geen personalia van de overledene. Alleen de medisch ambtenaar van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en wetenschappelijke onderzoekers kunnen deze gegevens inzien. Het CBS verzamelt en analyseert alle overlijdensgegevens.

Bij twijfel 

Constateert een behandelend arts zelf een niet-natuurlijke dood of heeft hij twijfels, dan moet hij een forensisch geneeskundige inschakelen. Zo'n justitiële schouwarts kan werkzaam zijn bij de regionale gezondheidsdienst of bij een particulier bureau. Concludeert een lijkschouwer dat de overledene een natuurlijke dood is gestorven, dan vult hij zowel het A- als het B-formulier in. De zaak is daarmee alsnog afgedaan.

Artikel 10 formulier

Is iemand niet overleden door ziekte of ouderdom, dan moet een zogeheten artikel-10-formulier worden ingevuld voor het openbaar ministerie. Als daar de officier van justitie constateert dat het om zelfdoding gaat, doet hij er verder niks mee. Betreft het een misdrijf, dan wordt het lichaam in beslag genomen.

veel geraadpleegde onderwerpen

milieu

Milieueisen rondom de uitvaart

Milieueisen zijn niet alleen bedoeld om bodem- en luchtverontreiniging te voorkomen. Rondom een uitvaart zijn deze eisen ook ingegeven omdat sommige materialen het natuurlijke ontbindingsproces belemmeren.

dummyklein

Voor eigen rekening

Indien de overledene niet in het bezit is van een uitvaartverzekering en/of beschikt over te weinig contant geld (op de bank) -om bijvoorbeeld de directe uitvaartkosten en/of spoedeisende rekeningen te betalen- kunnen er problemen ontstaan.

roze-uitvaart

Wettelijke voorschriften vervoermiddel

In de wet op de lijkbezorging wordt geen specifiek vervoermiddel genoemd waarin een overledene vervoerd dient te worden. Dit betekent in de praktijk dat in principe elk vervoermiddel toegestaan is van bakfiets tot roeiboot.

boek-bril-telefoon

Codicil

Via een codicil kunt u zonder of naast een testament het een en ander regelen voor na uw overlijden. Aan het codicil worden de volgende eisen gesteld: 1. Het moet door uzelf handgeschreven zijn...

dummyklein

Gebruik van een lijkwade

Naast een kist is ook een lijkwade als omhulsel wettelijk toegestaan. Toch is het aan te raden, indien u in een lijkwade wilt worden begraven of gecremeerd, dat vooraf kenbaar te maken.

dummyklein

Geen testament

Als er geen testament is, bepaalt de wet hoe de erfenis verdeeld moet worden. De verdeling verloopt via het bloedverwantschap.

algemene informatie

Uitvaartinformatie

Diaconessenpark 39
7917 GB Leeuwarden
Nederland 

058-2139707
info@uitvaartinformatie.nl 

adverteren

Op het aanmeldformulier kunt u de gewenste gegevens voor een bedrijfsvermelding invullen.
Een bedrijfsvermelding in de Uitvaartzorgwijzer is ook te vinden op onze 4 thema websites.

 

Vrijblijvende offertes voor adverteren middels banners, advertorials etc. op de websites van Uitvaart Internet Diensten kunt u aanvragen via ons contactformulier

nieuwsbrief

Gratis aanmelding weeknieuwsbrief
De nieuwsbrief verschijnt wekelijks met de laatste nieuwsberichten, agenda's etc.

 

 

Klik hier voor een voorbeeld weeknieuwsbrief.

aanmelden nieuwsbrief